Teren powiatu kościańskiego nazywany jest równiną kościańską i stanowi część makroregionu Pojezierza Leszczyńskiego7. Większą cześć obszaru jest płaska i tylko na obrzeżach południowych, w rejonach pojezierzy, urozmaicona wzgórzami morenowymi i jeziorami polodowcowymi. Na północny zachód od Kościana rozciąga się szeroki pas Wielkiego Łęgu Obrzańskiego, zawarty pomiędzy Północnym i południowym Kanałem Obry. Jest to rozległa trawiasta, wilgotna równina pocięta gęstą siecią drobniejszych kanałów i rowów. Sama nazwa Kościan wywodzi się zresztą od nazwy rośliny porastającej tutaj podmokłe tereny nadrzeczne: kościen, kościeniec oznacza trawę sitową. Po stronie wschodniej i północnej znajdują się obszary pol uprawnych. Krajobraz jest tu niemal pozbawiony lasów i zadrzewień. (...) Około 20 km na południowy zachód od Kościana sięga granica Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Jest to teren obfitujący w jeziora i lasy. Powiat kościański położony jest na wysokości 8 m n.p.m8. Region kościański nie obfituje w bogactwa mineralne9. Największym bogactwem są stosunkowo żyzne gleby. Pierwsze ślady osadnictwa na tych terenach datuje się na początek epoki brązu (1900­ 1600 p.n.e.). W tym okresie powstała osada obronna w Bruszczewie (gmina Śmigiel) związana z kulturą archeologiczną, zwaną unietycką. Należy ona do unikatowych obiektów archeologicznych w skali europejskiej. Ludność osady zajmowała się różnorodną wytwórczością rzemieślniczą: metalurgią (w osadzie istniał warsztat odlewnika ? jeden z najstarszych w Europie), garncarstwem, rogowiarstwem, krzemieniarstwem, kamieniarstwem, produkcją tekstyliów (z owczej wełny) oraz dziegciarstwem (wytwarzaniem tzw. smoły z kory brzozy).

Współczesna historia terenów powiatu kościańskiego rozpoczęła się z chwilą powstania państwa piastowskiego. Około 1070 do Lubinia przybyli benedyktyni z opactwa św. Jakubaw Leodium (obecnie Liege w Belgii). Według tradycji z klasztorem w Lubiniu związany był polski kronikarz ? Gall Anonim. Zadaniem benedyktynów było szerzenie oraz umacnianie wiary chrześcijańskiej, ktora była jeszcze bardzo słabo zakorzeniona. W tym samym okresie (około 1070 roku) datuje się początki Krzywinia. Owczesny grod należał do Komesa Michała z Adwańcow a potem stał się własnością benedyktynów z Lubinia. Przez Krzywiń podążał Otton III wraz z orszakiem. Pierwsze wzmianki o Kościanie pochodzą z XII wieku. W XIII wieku był on osadą targową, określaną później jako ?Antiqua Civitas? i ?Sthare Myastho?.

 

Prawa miejskie otrzymał w pierwszej połowie XII wieku a od roku 1332 mowi się o Kościanie jako mieście królewskim. W XIII wieku teren wokoł Kościana (pomiędzy Turwią, Gryżyną, Przesieką, Koszanowem, Wilkowem, Głuchowem i Donatowem) tworzył tzw. Opole kościańskie. Graniczyło ono z kasztelanią śremską, przemęcką i moderską. Rozwojowi miasta i obszaru wokół niego położonego sprzyjało położenie na szlaku najważniejszych dróg łączących Wielkopolskę ze Śląskiem. W 1400 roku rozpoczął się okres największej świetności miasta zakończony, potopem szwedzkim w 1655 roku. W tym okresie miasto było drugim po Poznaniu ośrodkiem miejskim w Wielkopolsce. W XIV wieku Kościan stał się siedzibą rozległego powiatu, ktory w XVI wieku obejmował 24 miasta (m.in. Babimost, Wolsztyn, Grodzisk, Książ, Śrem, Gostyń, Rawicz), 574 wsie i 118 parafie. Warowne miasto stało się silnym ośrodkiem rzemieślniczym. Kościańskie sukna, znane również za granica, otrzymały od Jana Kazimierza znak ochronny, uznany jako pierwszy znak przemysłowy Rzeczypospolitej. Dotkliwe straty i upadek potęgi Kościana związane były z najazdem szwedzkim (lata 1655­1656). Wprawdzie partyzanci Żegockiego odbili fortelem miasto, jednak nie uniknęło ono zburzenia, złupienia i spalenia. Kolejnych zniszczeń dokonały wojny XVII i pierwszej połowy XVIII stulecia. Od 1793 roku miasto i cały teren powiatu znalazło się pod panowaniem pruskim. Po zaborze rząd pruski przyłączył część powiatu do utworzonych świeżo powiatów śremskiego, krotoskiego, wschowskiego i babimojskiego a resztę podzielił na powiaty krobski i kościański15. W roku 1887 z powiatu kościańskiego wyodrębniono nowy powiat, mianowicie śmigielski. Obejmował on zachodnią część dotychczasowego powiatu kościańskiego.

Obszar powiatu kościańskiego na którym kształtował się strój ludowy kościański to teren w granicach po drugim rozbiorze Polski w 1793 r., a przed reformą administracyjną z 1887 r., oraz w latach 1932­1975, to jest na terenie znacznie mniejszym od powiatu z czasów I RP ale też znacznie wykraczającym poza obecne granice powiatu kościańskiego. Obszar występowania stroju można ograniczyć do czworoboku wyznaczanego poprzez miejscowości Czempiń, Wielichowo, Śmigiel i Krzywiń, którego centrum administracyjnym jest Kościan. Granice zasięgu stroju nie są silnie zdeterminowane warunkami naturalnymi. Równina Kościańska granicząca od północnego zachodu z Doliną Środkowej Obry, od północnego wschodu z Kotliną Śremską, od zachodu z Pojezierzem Sławskim, a od południa z Pojezierzem Krzywińskim.